Jak powstaje lanolina?

Być może jesteś miłośnikiem gór zimą i na twojej drodze nie raz stanęły spacerujące owce. Może nawet zastanawiałeś się, jak to możliwe, że w tak niskiej temperaturze nie jest im zimno. To właśnie zasługa lanoliny

Lanolina jest produkowana przez gruczoły łojowe zwierząt posiadających wełnę, czyli m.in. owiec. Powstaje, jeśli są narażone na niską temperaturę, mrozy. To naturalny wosk zwierzęcego pochodzenia, pokrywający skórę i wełnę tych zwierząt. Chroni przed zimnem oraz nadmierną wilgocią. Otrzymanie lanoliny jako osobnej, wyodrębnionej substancji jest możliwe. Musi ona przejść kilka procesów.

Po zgoleniu futro owcze jest pełne brudu, musi więc zostać oczyszczone. Można powiedzieć, że sama lanolina to skutek uboczny oczyszczania tłuszczu owiec. W dalszym etapie tłuszcz ten zostaje wytopiony, a następnie suszony przez ok. 14 dni. Otrzymana lanolina ma swój charakterystyczny zapach. W celach kosmetycznych podlega kolejnym procesom, m.in. rafinacji. Powstają też jej inne, lżejsze formuły.

Lanolina z chemicznego punktu widzenia

Lanolina jest woskiem. Składem przypomina ludzkie sebum, więc jest bardzo dobrze tolerowana przez zdrową skórę. Oczyszczona lanolina nie ma już specyficznego zapachu. Jej kolor jest ciemnożółty. Ma zbitą, mazistą strukturę. Wosk nie jest rozpuszczalny w wodzie, rozpuszcza się natomiast w oleistych substancjach.

W skórze człowieka, a dokładniej w naskórku, również występuje substancja podobna do lanoliny. Tworzy ochronną warstwę lipidową. Utrzymuje odpowiedni stopień wilgoci, zapobiega nadmiernej utracie wody. Zapewnia skórze elastyczność i wspomaga nawilżenie. Dodatkowo pełni funkcję ochronną przed działaniem czynników atmosferycznych.

Rodzaje lanoliny

Dzięki różnym procesom, jakim jest poddawana lanolina, możemy wyróżnić jej dwa główne rodzaje.

  1. Lanolina bezwodna, inaczej: czysta lanolina. To głównie ten rodzaj znajduje zastosowanie w kosmetyce oraz w procesie wytwarzania leków. Z lanoliny zostaje odparowana całkowicie woda. Nie ma zapachu, a jej kolor jest jasnożółty.
  2. Lanolina uwodniona. W swoim składzie posiada ok. 25% wody. Nie wykorzystuje się jej w kosmetyce. Służy przede wszystkim do prac konserwacyjnych, np. przy obróbce metali.

Lanolina – zastosowanie

Właściwości lanoliny w kosmetyce znane są od bardzo dawna. Na przestrzeni lat, gdy technologia poszła znacznie do przodu, ulepszono procesy jej oczyszczania. Lanolina pełni w kosmetykach wiele funkcji. 

Czysta lanolina dba o odpowiednią formułę kosmetyku:

  • jako emulgator – najprościej mówiąc, scala kosmetyk w całość. Łączy frakcję wodną i olejową. Lanolina ma zdolność wchłaniania wodnych substancji większych aż dwa razy od jej objętości. Tworzy trwałe emulsje typu ,,woda w oleju’’;
  • jako stabilizator – utrzymuje odpowiednią strukturę produktu kosmetycznego. Nadaje mu pewnego rodzaju twardość.

Lanolina w kosmetyce

Istnieje pewna grupa preparatów kosmetycznych, w których – w większości przypadków – znajdziesz dodatek lanoliny. Są to:

  • codzienne kremy do twarzy,
  • kremy chroniące przed czynnikami zewnętrznymi (mróz, wiatr),
  • balsamy do ciała,
  • kosmetyki do pielęgnacji niemowląt i dzieci,
  • maści ochronne na sutki podczas karmienia piersią,
  • szampony do włosów,
  • maski i odżywki do włosów,
  • specjalistyczne preparaty wykorzystywane po zabiegach medycyny estetycznej,
  • ochronne pomadki do ust,
  • regenerujące kremy do stóp i pięt,
  • kosmetyki do makijażu.

Lanolina – właściwości docenione w kosmetykach pielęgnacyjnych

  1. Na powierzchni skóry tworzy tzw. film. Ogranicza on wyparowywanie wody z naskórka.
  2. Ma właściwości regenerujące i łagodzące. Wspomaga gojenie podrażnień naskórka. Fakt ten jest wykorzystywany w preparatach dla mam karmiących, gdy delikatny obszar skóry na sutku i wokół niego jest narażony na otarcia.
  3. Wygładza włosy i dodaje im blasku. Tworzy ochronną powłokę na włosach.
  4. Chroni przed zimową i niesprzyjającą dla skóry aurą.
  5. Jest wykorzystywana jako nośnik składników aktywnych w niektórych preparatach.
  6. Natłuszcza i uelastycznia, co może mieć wpływ na opóźnienie procesów starzenia się cery.
  7. Wnika bezpośrednio do rogowej warstwy naskórka.

Olej lanolinowy – pochodna lanoliny 

Olej lanolinowy jest produktem pochodnym lanoliny. Uważa się, że ma lepsze właściwości kosmetyczne niż czysta lanolina. Wynika to z faktu, że olej lanolinowy charakteryzuje się lżejszą konsystencją, ma więcej tzw. lekkich frakcji. Jest lepiej tolerowany przez skórę.

Lanolina – zastosowanie w chorobach skóry

Lanolina, dzięki właściwościom silnie regenerującym, znalazła zastosowanie w wielu produktach leczniczych. Najczęściej używa się jej w przypadku łuszczycy oraz atopowego zapalenia skóry (co jest dość kontrowersyjne).

Atopowe zapalenie skóry

Przyczyny AZS są bardzo złożone. To schorzenie o charakterze przewlekłym i nawracającym. Wiadomo, że jedną z przyczyn są skłonności genetyczne. Postępujący rozwój świata i zanieczyszczenia środowiska również mają wpływ na jego występowanie. Można powiedzieć, że AZS jest chorobą cywilizacyjną. 

Do najczęstszych objawów atopowego zapalenia skóry możemy zaliczyć:

  • ciągłą suchość i szorstkość skóry,
  • skłonności do występowania alergii – to dlatego stosowanie lanoliny kosmetycznej w produktach na AZS bywa kontrowersyjne. Nadal jednak lekarze dermatolodzy zalecają stosowanie tej substancji, aby wspomóc leczenie AZS;
  • swędzenie skóry;
  • nasilenie objawów pod wpływem nadmiernego stresu.

W przypadku AZS bardzo ważne jest dbanie o ciągłą odbudowę naruszonej bariery skóry. Lanolina kosmetyczna sprawdza się rewelacyjnie jako emolient. Tworzy swojego rodzaju opatrunek na skórze.

Łuszczyca

Podobnie jak w przypadku AZS, za główną przyczynę łuszczycy uważa się skłonności genetyczne. Najczęściej objawia się już w okresie dziecięcym. Często też uaktywnia się w wieku dojrzałym.

Do objawów łuszczycy należą:

  • grudki, które po zdrapaniu tworzą tzw. efekt świecy stearynowej;
  • w przypadku uszkodzenia naskórka w miejscu zranienia dochodzi do pojawienia się wykwitów łuszczycowych;
  • zaburzenie czasu rogowacenia naskórka;
  • charakterystyczne zmiany na paznokciach objawiające się pofałdowaniami.

Lanolina w produktach na włosy

Obecność lanoliny w kosmetykach do włosów jest bardzo częsta, szczególnie w tych mocno wygładzających. Lanolina działa na nie kondycjonująco. Silnie wygładza i tworzy ochronny film, który chroni przed niszczącymi czynnikami zewnętrznymi. Produkty do stylizacji łagodzą działanie ciepłego powietrza suszarki bądź prostownicy. Lanolina w kosmetykach do włosów zapobiega ich elektryzowaniu.  

Bezpieczeństwo lanoliny

Do pewnego czasu uważano lanolinę za silny środek alergizujący. Jak każdy składnik pochodzenia naturalnego może wykazywać właściwości uczulające na bardzo wrażliwych skórach. Badania jednak dowodzą, że to złe oczyszczanie lanoliny było powodem licznych alergii.

Lanolina swoim składem przypomina skład sebum, który wytwarza skóra człowieka. Stosowanie jej jest bezpieczne. Kto zatem nie powinien używać lanoliny?

  • Osoby z aktywnym trądzikiem pospolitym. Wiele zmian ropnych oraz zaskórników na cerze jest przeciwskazaniem do stosowania lanoliny i jej pochodnych. Warstwa, którą wytwarza, może nasilić problem.
  • Osoby z niezidentyfikowanymi zmianami na skórze. Najpierw skonsultuj je z dermatologiem!
  • Osoby ze stwierdzoną grzybicą skóry.

Inne wykorzystanie lanoliny

Naturalny wosk, jakim jest lanolina, znalazł szereg zastosowań również w farmacji. Oprócz wykorzystania jej w maściach na schorzenia skóry obecna jest też w maściach proktologicznych.