Panthenol (pantenol, dexpanthenol, prowitamina B5, alkohol pantotenowy) – co to jest?

Pantenol (łac. Panthenol) jest substancją mającą szerokie zastosowanie w kosmetyce i farmacji. Inaczej nazywany jest prowitaminą B5. Wynika to z faktu, że pantenol przekształca się w wyniku reakcji chemicznych (utleniania) w witaminę B5, zwaną również kwasem pantotenowym. Wyróżnia się dwie formy tej substancji – prawo- i lewoskrętną. D-pantenol, czyli pantenol prawoskrętny, jest często wykorzystywany w produkcji kosmetyków, gdyż wykazuje największą trwałość i stabilność.

Pantenol – działanie

Działanie pantenolu jest bardzo wszechstronne. Dzięki niewielkim rozmiarom cząsteczki jest w stanie wniknąć w głąb skóry oraz włosa. To substancja, która z łatwością wiąże wodę (ma właściwości hydrofilowe), dlatego wykorzystuje się ją w wielu produktach kosmetycznych. Jak działa pantenol? 

  • Łagodzi zaczerwienienia i podrażnienia
  • Nawilża
  • Chroni przed utratą wody z naskórka
  • Wzmacnia barierę tłuszczową skóry
  • Regeneruje
  • Wygładza
  • Pobudza komórki do odnowy
  • Wygładza i nabłyszcza strukturę włosa
  • Działa antybakteryjnie
  • Niweluje zniszczenia w łodydze włosa
  • Konserwuje kosmetyk

Zastosowanie w kosmetykach

Podczas produkcji kosmetyków stosuje się pantenol – jego pochodna, czyli kwas pantotenowy, jest niestety zbyt nietrwała. Pantenol (D-pantenol) w kosmetyce można spotkać w większości preparatów do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów. Szczególne zastosowanie znalazł w produktach specjalnych, tj. po opalaniu, które mają za zadanie łagodzić podrażnioną lub poparzoną skórę. Te właściwości łagodzące wykorzystuje się również w kosmetykach po depilacji, kiedy skóra wymaga specjalnego traktowania i jest narażona na wrastanie włosów. 

Pantenol w kremie pełni funkcję humektantu – działa nawilżająco. Jest również konserwantem. Jego obecność zabezpiecza kosmetyk przed wysychaniem. Żele do mycia, toniki – tam również często stosuje się witaminę B5 jako środek wyciszający podrażnioną skórę, łagodzący i nawilżający. Balsamy i masła do ciała to produkty, gdzie również jest ona dodawana.

Zobacz też:
Lauryl Glucoside (glukozyd laurylowy, poliglukozyd laurylowy) – co to jest?

W preparatach do włosów (szampony, maski, odżywki) wykorzystuje się dwie formy alkoholu pantotenowego (prawo- i lewoskrętną). Udowodniono, że wykazują silne powinowactwo do keratyny – białka, które m.in. tworzy strukturę włosa. Dodatek pantenolu silnie regeneruje powstałe zniszczenia. Znalazł on również zastosowanie w kremach do dłoni oraz odżywkach do paznokci. 

Stężenie pantenolu w kosmetykach szacuje się średnio na ok. 5%.

Bezpieczeństwo stosowania pantenolu

Pantenol jest substancją bezpieczną. Nie ma przeciwwskazań do jego stosowania. Również kobiety w ciąży i w okresie laktacji mogą używać preparatów z tą substancją czynną. Witamina B5 wskazana jest do stosowania do każdego rodzaju cery, nawet problematycznej. Nie ma ona bowiem właściwości zapychających – komedogennych – ani uczulających. Jest dobrze tolerowana przez alergików i osoby ze skórą nadwrażliwą.

Panthenol – naturalny czy syntetyczny?

Prowitamina B5 jest związkiem organicznym, alkoholem. Wytwarza się ją syntetycznie.

Wpływ na środowisko

Nie odnotowano negatywnego wpływu pantenolu na środowisko.

Pantenol – przyjazny weganom

Pantenol nie zawiera w sobie składników pochodzenia zwierzęcego – jest substancją przyjazną weganom.

Inne – ciekawostka

Warto wiedzieć, że pantenol, a dokładniej kwas pantotenowy, to naturalny składnik występujący w skórze człowieka. Odpowiada za jej nawilżenie oraz odżywienie. Jest niezbędny do jej prawidłowego funkcjonowania. To jedna z substancji kosmetycznych, która praktycznie nie wykazuje właściwości uczulających. Latem to bezcenna pomoc dla skóry poparzonej słońcem.

Bibliografia:
https://cosmeticsinfo.org/ingredient/panthenol
https://incibeauty.com/en/ingredients/5791-panthenol