Ftalany w kosmetykach (Phthalate) - co to jest? Jak rozpoznać niebezpieczne ftalany?

Co to jest DEPH w składzie? To właśnie ftalen określany również jako INCI: Diethyl Phthalate. Pod względem chemicznym DEPH to ciecz o oleistym charakterze. Nie wyróżnia się szczególnym zapachem. 

Ftalany w kosmetykach - działanie

Ftalany to przede wszystkim związki, które nadają innym produktom plastyczność. Jakie mają właściwości? Ciężko to jednoznacznie określić. Jak wspomniano wyżej, ftalanów jest wiele i mogą mieć one różne cechy. Porównując różne ftalany, można lepiej zrozumieć, czym wyróżnia się fenoksyetanol jako kosmetyczny środek konserwujący.

Ftalan dietylu to najlepiej przebadany związek z tej grupy. Jakie działania można mu przypisać? Oto niektóre z nich:

• pozostawia ochronny film, czyli warstwę okluzyjną, na powierzchni, na którą jest aplikowany;
• wpływa na pośrednie nawilżenie skóry - zatrzymuje wodę w naskórku;
• jest rozpuszczalnikiem, szczególnie przydatnym dla innych substancji, które nie mają zdolności lub z trudem rozpuszczają się w wodzie;
• kamufluje obecność etanolu;
• pełni rolę konsystencjotwórczą dla produktów przeznaczonych do makijażu; scala je i zapobiega kruszeniu.

Ftalany - zastosowanie w kosmetykach

W branży kosmetycznej znalazł zastosowanie tak naprawdę jeden związek z grupy wszystkich ftalanów. Jest to wyżej wspomniany DEPH, czyli inaczej ftalan dietylu. W kosmetyku pełni przede wszystkim funkcję rozpuszczalnika, dodatkowo scala preparat (plastyfikator) oraz maskuje inne nieprzyjemne zapachy w produkcie.

Ftalany występują między innymi w:

• perfumach, wodach toaletowych, mgiełkach zapachowych;
• produktach do stylizacji włosów (pasty, gumy, lakiery, szampony);
• lakierach i odżywkach do paznokci;
• dezodorantach i antyperspirantach;
• balsamach do ciała;
• tuszach do brwi i rzęs;
• szminkach i pomadkach ochronnych;
• kremach do twarzy.

Ftalany - wpływ na zdrowie. Czy należy ich unikać?

Szkodliwość ftalanów jest znana. Mimo tego, że ogólna opinia o tych substancjach nie jest przychylna, nie tyczy się ona wszystkich związków z tej grupy. Ftalany, które działają toksycznie na organizmy, nie są dopuszczone do użytku w produktach do ciała. Mogą powodować upośledzenia w rozwoju płodu u kobiet ciężarnych, a także bezpłodność i problemy z zajściem w ciąże w przyszłości. Tyczy się to przede wszystkim związków takich jak:

• ftalan benzylu butylu;
• ftalan dibutylu;
• ftalan diisopentylu.

Ze względów bezpieczeństwa zabronione jest dodawanie ftalanów do produktów przeznaczonych do pielęgnacji skóry dzieci.

Ciekawym faktem jest to, że producent kosmetyków nie ma obowiązku umieszczać na opakowaniu informacji o obecności estrów kwasu ftalowego. Zatem nie wiadomo tak naprawdę, czy zostały one zawarte w twoim ulubionym produkcie. Najlepiej poznanym i uznanym za bezpieczny składnikiem z grupy ftalanów jest DEPH - ftalan dietylu. Nie uważa się go za potencjalny alergen. Jego toksyczność i działanie drażniące są znikome. Może jednak nie sprawdzić się w przypadku skóry wrażliwej.

Ftalany - naturalne czy syntetyczne?

Ftalany pozyskiwane są drogą syntetyczną poprzez procesy chemiczne.

Wpływ ftalanów na środowisko

Nie odnotowano negatywnego wpływu ftalanów na środowisko naturalne.

Ftalany - czy są wegańskie?

Pochodne kwasu ftalowego są w 100% wegańskie. Nie zawierają w sobie substancji pochodzenia zwierzęcego. 

Ftalany - ciekawostki

Zastosowanie ftalanów nie tyczy się tylko kosmetyków. Gdzie jeszcze występują ftalany? Ich szerokie działanie wykorzystywane jest w produktach takich jak żywice, farby, lakiery. Są obecne podczas wytwarzania modnych podłóg winylowych i innych tworzyw sztucznych, m.in. PVC. Swego czasu stosowano je do produkcji zabawek, jednak po dokładniejszych badaniach nad ftalanami zostało to kategorycznie zabronione, aby nie narazić dzieci. Uwzględniając fluorek sodu w pastach do zębów, można dostrzec, że bezpieczeństwo związku zależy od jego zastosowania i oceny ryzyka.

https://cosmeticsinfo.org/ingredient/dimethyl-phthalate-diethyl-phthalate-and-dibutyl-phthalate-0

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935111000284